Hoe (be)houden we goede leraren in de onderwijspraktijk?

Net zoals in Vlaanderen (zie artikel “Steeds meer leerkrachten in onderwijs, maar kwart van starters stopt binnen 5 jaar met lesgeven” verschenen in De Standaard op 22/05/2024), kampt men ook over de ‘grote plas’ met soortgelijke uitdagingen en vraagstukken.  In Texas bijvoorbeeld, bleek uit een recente bevraging bij leraren dat bijna 80 procent van de leraren aangaf te hebben overwogen om het onderwijs te verlaten. Deze bevinding wordt ondersteund door gegevens in een nieuw rapport van The Commit Partnership[1], waaruit blijkt dat na de COVID-19-pandemie het verloop onder leraren in Dallas County in 2022-23 tot een recordhoogte van 24,7 procent is gestegen, wat betekent dat bijna één op de vier leraren dat jaar zijn baan heeft opgezegd.

Tijdens het “Forum for the Future of Texas Teachers”, kwamen op 1 juli van dit jaar onderwijzers, schoolbestuurders, gemeenschapsleiders en andere belanghebbenden bijeen om te debatteren en te reflecteren rond één centrale vraagstelling: hoe behouden we goede leraren in de klaspraktijk?

Belangrijke sleutelthema’s die aan bod kwamen waren o.a. mentorschap, professionalisering en systemische ondersteuning.

Tijdens zijn verwelkoming ter introductie van het panel reflecteerde Miguel Solis, president van Commit Partnership, op zijn eigen ervaring als leraar/docent en benadrukte hij de noodzaak om deze uitdaging aan te gaan door zowel de aard van het lesgeven als het belang van sterk mentorschap te erkennen – essentiële ingrediënten voor het opbouwen van een robuuste pijplijn van kwaliteitsvolle leraren en docenten.

“Wat velen van ons als docenten/leraren of voormalige docenten/leraren al weten, is dat lesgeven niet alleen een beroep is, maar ook een roeping, een ambacht, een voortdurende daad van geloof – geloof dat elke leerling kan leren”, aldus Solis. "Lesgeven heeft mij gemaakt tot wie ik ben, maar ik heb het niet alleen gedaan. Ik ben gevormd door mentoren die mij hebben laten zien hoe meesterschap eruitziet. Ik werd gesteund door collega's die langer bleven, lesplannen uitwisselden en me nooit het gevoel gaven dat ik er alleen voor stond."

“We hadden geen behoefte aan meer lof”, ging Solis verder. “We hadden behoefte aan meer coaching, meer duidelijkheid en meer steun.”

Verschillende onderzoeken, waaronder het nieuwe rapport van Commit Partnership, bevestigen dat leraren de belangrijkste rechtstreekse factor op school zijn die bepalend is voor de prestaties van leerlingen. Toch merken leraren op dat ze vaak in het kruisvuur van bredere systemische uitdagingen terechtkomen.

“Leraren zijn de schokdempers van een overbelast systeem”,aldus Hernandez, zelf leraar en instructiecoach. “In Dallas heb je bijvoorbeeld te maken met ongelijkheid op het gebied van huisvesting, inkomensongelijkheid en geestelijke gezondheid – al deze zaken komen samen, en dan heb je 30 kinderen in een klaslokaal: ga je gang!”

Hernandez voegde eraan toe dat, hoewel schoolhoofden en inspecteurs hard werken om hun scholen te verbeteren, de daaruit voortvloeiende initiatieven extra werkdruk en planlast op leraren kunnen leggen. Zeven jaar na het begin van zijn carrière in het onderwijs, zei hij, hebben de meeste leraren met wie hij begon het beroep al verlaten.

Algemeen directeur (van het Dallas scholendistrict) Dr. Wendy Eldredge legde uit dat deze uitdagingen worden verergerd door een voortdurende generatieovergang: veel van de meest ervaren leraren in haar district zijn met pensioen gegaan, waardoor de klaslokalen nu grotendeels worden bemand door onderwijzers met minder dan vijf jaar ervaring. Deze nieuwere leraren, zei ze, voelen de druk van het feit dat ze in de frontlinie staan van zoveel kwesties.

“We staan op een kruispunt”, zei Dr. Eldredge. “Ik stuur een enquête uit en praat met leraren, en de belangrijkste bezorgdheid die ze uiten is de balans tussen werk en privéleven. Nummer twee is ondersteuning. Dus, wat betekent het om een balans tussen werk en privéleven te hebben, en wat voor soort ondersteuning kunnen we bieden? En toen we de ondersteuningsvraag verder gingen analyseren merkten we dat het niet alleen ging om ‘laat me zien hoe ik les moet geven’, maar ook om ‘moedig me aan’.”

Een belangrijke manier om deze aanmoediging te bieden, zo waren de panelleden het eens, is door de opleiding, begeleiding en professionalisering van leraren te verbeteren, zowel voor als na hun intrede in de klas. Hernandez vertelde over zijn eigen ervaring als eerstejaars invaller die de controle over zijn klas verloor – een ervaring die hem uiteindelijk voorbereidde op de dag dat hij fulltime leraar werd.

Vice-rector Rob DeHaas (Dallas College School of Education) voegde hieraan toe dat samenwerkingsverbanden met het hoger onderwijs kunnen helpen om de pijplijn te versterken. Hij haalde het succes aan van het bachelorprogramma in onderwijs van Dallas College, dat is gegroeid van 200 ingeschreven studenten bij de start van het programma tot meer dan 1800 nu.

De panelleden waren het erover eens dat een deel van het resterende werk bestaat uit het ontkrachten van hardnekkige mythes over het beroep van leraar.  Hernandez drong er bij de aanwezigen en de ganse gemeenschap op aan om de manier waarop over het lerarenberoep wordt gesproken te veranderen. Een “echokamer”, zei hij, “heeft veelbelovende studenten lange tijd ontmoedigd om het beroep te overwegen vanwege misvattingen over het salaris en andere factoren”. Hij daagde alle aanwezige belanghebbenden uit om te helpen dat beeld te veranderen.

“Ik denk dat het moeilijk is om die echokamer te doorbreken, maar het begint bij ons”, zegt Hernandez. “Het begint met ons, door het in onze kringen, met onze mensen, aan de orde te stellen. Door een cultuur en sfeer te creëren waarin het beroep wordt gewaardeerd, en dat te ondersteunen met wetgeving – en een sfeer te creëren waarin kinderen niet denken: ‘Ik wil geen leraar worden omdat ze geen geld verdienen’, maar in plaats daarvan: ‘Hé, misschien kan ik wel leraar worden.”

De belangrijkste lessen die uit het Forum for the Future of Texas Teachers komen om het lerarentekort te tacklen zijn dus:  mentorschap, waardering, systemische ondersteuning en professionalisering.

Zit je met vragen hoe jij als schoolleider ervoor kan zorgen dat jouw leraren blijven zitten en jouw leerlingen succesvol overgaan? Hoe je een mogelijk lerarentekort bij jouw op school systemisch zou kunnen aanpakken en oplossen? Hoe je dus een volwaardig mensgericht HR-beleid vorm kan geven? Neem dan gerust contact met ons op.  De onderwijsdesigners van domo de refontiro gaan graag verder met jou in dialoog.