Hoe creëer je een positief leerklimaat?

Submitted by dylan on di, 01/30/2018 - 09:54

‘You can’t force a plant to grow’: leren als een verplicht nummertje is altijd een dubbeltje op zijn kant.  Vanuit wetenschappelijk onderzoek weten we al langer dat onder meer motivatie, interesse en ondersteuning differentiërende factoren zijn bij volwassenen om beter te leren.

Maar hoe creëer je nu een positief leerklimaat in je organisatie? Heel wat medewerkers leren als het ware vanzelf zonder dat dit direct merkbaar is, maar je kan ook bewust leerbelevenissen aanbieden of uitlokken die bijdragen tot een échte lerende organisatie. Een krachtig leerklimaat wordt gekenmerkt door een cultuur waarin de waarde van zichzelf voortdurend ontwikkelen wordt benoemd en gedragen door iedereen en niet in het minst door leidinggevenden.

We bijten de spits af met ‘zelfsturing en keuzevrijheid’: medewerkers staan aan het roer van hun eigen leren. Leidinggevenden gaan in dialoog met medewerkers om zo samen met hen leerbehoeften en daarbij passende leeractiviteiten te bepalen. Medewerkers ondergaan niet voortdurend vooraf bepaalde opleidingspaden. Zelfsturing en keuzevrijheid gaan hand in hand met het zelf opnemen van ‘verantwoordelijkheid’: persoonlijke ontwikkeling is een noodzakelijke voorwaarde om in onze kennis-gedreven maatschappij wendbaar en relevant te blijven.

‘Fouten maken mag’: er heerst een tolerante cultuur met betrekking tot het maken van fouten.   Medewerkers krijgen ruimte om te experimenteren en om bepaalde risico’s te nemen. Fouten vormen een bron van kennisopbouw. Feedback en feedforward vormen een basis voor een rijke dialoog.

‘Formeel en informeer leren wisselen mekaar af’. Een formele training kan impliciete kennis expliciteren en ‘kennis door ervaring’ kan soms impliciete kennis creëren die fout is. Twee redenen om het belang van formele training niet te onderschatten. Anderzijds toont onderzoek aan dat een groot gedeelte van de leerresultaten in een professionele context worden behaald door informeel leren op de werkplek.   De werkplek is immers een rijke leeromgeving.

‘Faciliteer leernetwerken’. Real-life en/of virtuele leernetwerken kunnen verschillende dimensies van leren stimuleren : van sharen (kennis-delen) tot misschien wel kennis-creatie. Vaak ontstaan leernetwerken informeel, denken we bv. maar aan de facebook-community van leerkrachten godsdienst die over de grenzen van scholen heen leeractiviteiten in het vakgebied van de godsdienstleerkrachten opzet.   Oudere leerkrachten maken kennis met innovatievere werkvormen van jongeren leerkrachten en oudere leerkrachten nemen op hun beurt mentorship op van startende beroepsbeoefenaars.  

Enkele tips om deze leernetwerken krachtig te coachen :

  • organiseer de dialoog binnen het netwerk om de eigen identiteit te ontdekken
  • focus op waarde-creatie
  • breng ‘fun’ en familiale elementen in
  • creër een eigen tempo voor het netwerk.


‘Talentbenadering’. Stimuleer leeractiviteiten die vertrekken vanuit talenten en niet altijd vanuit ‘tekorten’ die een medewerker moet wegwerken. Start met waar iemand goed in is en waarin hij/zij zich verder kan ontwikkelen.

‘Stimuleer de dialoog over leren’. Bevraag je collega’s actief met betrekking tot hun leerervaringen : wat heb je geleerd?  Wie was betrokken bij dat leren? Waarom heb je geleerd? Hoe heb je je leren aangepakt?

Wij van ‘domo de refontiro’ zijn je kennispartner bij uitstek om je te begeleiden in jouw organisatie om leerbelevenissen aan te bieden of  uit te lokken om te evolueren naar een échte lerende organisatie.   We ondersteunen HR-professionals en people managers om het meest fantastische leren voor hun medewerkers vorm te geven.  

Contacteer ons nu om hierover in dialoog te gaan.